Κυβερνητικές πηγές, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τονίζουν ότι η Ελλάδα έχει εισέλθει σε τροχιά εθνικής και περιφερειακής σύγκλισης, όπως αποτυπώνεται και στον προϋπολογισμό του 2026, χωρίς ωστόσο να αγνοούνται οι υφιστάμενες ανισότητες.
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, παραμένουν αποκλίσεις τόσο μεταξύ περιφερειών όσο και εντός αυτών, ακόμη και σε επίπεδο περιφερειακής ενότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση παρουσιάζει έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη παρεμβάσεων, με βασική αρχή τη δίκαιη, αναλογική και ισόρροπη κατανομή της ανάπτυξης σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά και τη στήριξη του δικαιώματος των πολιτών να ζουν και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Ο σχεδιασμός αυτός παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και περιλαμβάνει σειρά οριζόντιων πολιτικών και στοχευμένων παρεμβάσεων για την ενίσχυση της περιφέρειας.
Νέα αρχιτεκτονική πολιτικής
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η εκπόνηση 50 Τοπικών Σχεδίων Ανάπτυξης – ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα της χώρας – η ανακαίνιση παλαιών κατοικιών με έμφαση σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, καθώς και ειδικά στεγαστικά μέτρα για δημόσιους υπαλλήλους, υγειονομικούς και εκπαιδευτικούς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα φορολογικά κίνητρα, όπως η μείωση ή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς, ο μειωμένος νησιωτικός ΦΠΑ σε 25 νησιά και η ελάφρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών σε περιοχές με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους. Παράλληλα, εφαρμόζονται δημογραφικά μέτρα, με επίδομα εγκατάστασης 10.000 ευρώ σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας που αντιμετωπίζουν έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Σε θεσμικό επίπεδο, συστήνεται Ειδική Γραμματεία για τις Ορεινές Περιοχές στην Προεδρία της Κυβέρνησης, καθώς και Κυβερνητική Επιτροπή για τη Νησιωτικότητα, ενώ εισάγεται ρήτρα ορεινότητας, νησιωτικότητας και απολιγνιτοποίησης στις πολιτικές των υπουργείων. Παράλληλα, δημιουργείται νέα ψηφιακή πλατφόρμα που θα λειτουργεί ως κόμβος ενημέρωσης για εργασία, στέγαση, υποδομές και επενδυτικά κίνητρα σε κάθε περιοχή της χώρας.
Η Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, που αναμένεται να οριστικοποιηθεί εντός του 2026, συνδέεται άμεσα με τον ευρωπαϊκό σχεδιασμό και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2035. Στόχος είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, μέσα από κοινό προγραμματισμό κυβέρνησης και αυτοδιοίκησης, με σαφή ορόσημα και μηχανισμούς παρακολούθησης.
Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, η περιφερειακή πολιτική δεν αποτελεί απλώς τεχνικό εργαλείο, αλλά στρατηγική επιλογή που αφορά την ποιότητα της ανάπτυξης, την κοινωνική δικαιοσύνη και το μέλλον της χώρας. Το στοίχημα, πλέον, είναι η μετάφραση του σχεδιασμού σε απτά αποτελέσματα για τις τοπικές κοινωνίες, ώστε κανένα μέρος της Ελλάδας να μη μείνει πίσω.
