Κεντρικοί άξονες των παρεμβάσεων, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι η αύξηση του αριθμού των εργαζομένων, η αναβάθμιση δεξιοτήτων, η μεγέθυνση των επιχειρήσεων και ο επιταχυνόμενος ψηφιακός μετασχηματισμός.
Παρά την ανάκαμψη των τελευταίων ετών, η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα παραμένει το 2024 κοντά στα επίπεδα του 2000, ενώ το χάσμα με την ΕΕ έχει διευρυνθεί. Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο αντιστοιχεί στο 54% του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ ανά ώρα εργασίας στο 43%.
Την περίοδο 2000–2024, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 22%, ωστόσο η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης και όχι στη βελτίωση της παραγωγικότητας. Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτή η δυναμική περιορίζεται πλέον λόγω της μείωσης της ανεργίας, των δημογραφικών πιέσεων και της συρρίκνωσης του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού.
Κλαδικές και επιχειρησιακές διαφοροποιήσεις
Σε επίπεδο κλάδων, υψηλότερη παραγωγικότητα καταγράφει ο χρηματοπιστωτικός τομέας (περίπου 157.300 ευρώ ανά εργαζόμενο), ακολουθούμενος από τη βιομηχανία και τον κλάδο ΤΠΕ. Παράλληλα, όσο μεγαλύτερη είναι μια επιχείρηση, τόσο πιο κοντά κινείται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραγωγικότητας.
Παρεμβάσεις σε εργασία και τεχνολογία
Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, σχολιάζοντας την πρόταση για μείωση του χρόνου εργασίας, τόνισε ότι το κρίσιμο ζητούμενο είναι η αύξηση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο. Όπως ανέφερε, οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να αξιολογείται με βάση τις επιπτώσεις της στην παραγωγικότητα.
Υπογράμμισε επίσης ότι η μελλοντική ανάπτυξη θα εξαρτηθεί από:
- την επαναπροσέλκυση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού που μετανάστευσε στο εξωτερικό
- την ενίσχυση της απασχόλησης των γυναικών
- την ενσωμάτωση μεταναστών στην αγορά εργασίας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δεξιότητες και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με τον κ. Θεοδωρόπουλο να προειδοποιεί ότι η ταχύτητα προσαρμογής σε τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη θα κρίνει το αν η Ελλάδα θα συγκλίνει ή θα αποκλίνει περαιτέρω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Προτάσεις πολιτικής και επιχειρήσεων
Η μελέτη καταλήγει σε ένα πλέγμα προτάσεων που αφορούν κράτος και επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων:
- αύξηση επενδύσεων και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού
- απλοποίηση αδειοδοτήσεων και μείωση γραφειοκρατίας
- επιτάχυνση απονομής δικαιοσύνης και φορολογικής διοίκησης
- ενίσχυση κινήτρων για επενδύσεις
- αναβάθμιση επαγγελματικής εκπαίδευσης και ψηφιακών δεξιοτήτων
- επέκταση ψηφιακών υποδομών (cloud, AI, big data)
- ενίσχυση συνεργατικών επιχειρηματικών σχηματισμών
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μπορεί να συμβάλει σε μακροπρόθεσμες βελτιώσεις, οι οποίες ωστόσο δεν αποτυπώνονται άμεσα στα οικονομικά μεγέθη.
