Ένα ιδιαίτερο παράδειγμα επαναχρησιμοποίησης υλικών μεγάλης κλίμακας δημιουργείται στη νότια ακτή της Δανίας, όπου οι εκσκαφές από ένα από τα μεγαλύτερα έργα μεταφορικών υποδομών στην Ευρώπη μετατρέπονται σε νέα χερσαία έκταση.
Συγκεκριμένα, περίπου 300.000 τετραγωνικά μέτρα νέας γης δημιουργήθηκαν στις ακτές του Rødbyhavn, στη Δανία, στο πλαίσιο της κατασκευής του Fehmarnbelt Tunnel, του υποθαλάσσιου τούνελ που θα συνδέσει τη Δανία με τη Γερμανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα.
Η νέα έκταση, που αντιστοιχεί περίπου σε 42 γήπεδα ποδοσφαίρου, δεν προορίζεται για οικιστική ή εμπορική ανάπτυξη. Αντίθετα, σχεδιάζεται να μετατραπεί σε έναν νέο φυσικό χώρο, με διαδρομές πεζοπορίας, λίμνες και βλάστηση που θα προσαρμοστεί στις ιδιαίτερες συνθήκες του παράκτιου περιβάλλοντος.
Αξιοποίηση των υλικών εκσκαφής
Η δημιουργία της νέας χερσαίας έκτασης αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδιασμού για την αξιοποίηση των υλικών που προκύπτουν από τις εκσκαφές του Fehmarnbelt Tunnel. Το έργο αφορά σε ένα υποθαλάσσιο οδικό και σιδηροδρομικό τούνελ μήκους 18 χιλιομέτρων, το οποίο, όταν ολοκληρωθεί, αναμένεται να είναι το μεγαλύτερο του είδους του παγκοσμίως.
Ο κρατικός φορέας μεταφορών Sund & Bælt, που αναπτύσσει το έργο, έχει αξιοποιήσει τα υλικά από τον βυθό για τη δημιουργία της νέας έκτασης στην ακτή. Σύμφωνα με την υπεύθυνη του έργου Ditte Hjort, η περιοχή σχεδιάζεται έτσι ώστε να προσφέρει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν από την αρχή την εξέλιξη ενός νέου παράκτιου οικοσυστήματος.
Ο σχεδιασμός προβλέπει μονοπάτια, λίμνες, αλμυρόβαλτους και χώρους όπου θα μπορούν να αναπτυχθούν φυτά και να εγκατασταθούν διαφορετικά είδη πανίδας, μεταξύ των οποίων πτηνά, αμφίβια και έντομα.
Το μεγαλύτερο υποθαλάσσιο τούνελ
Το Fehmarnbelt Tunnel κατασκευάζεται για να συνδέσει το Rødbyhavn στη Δανία με το Puttgarden στη Γερμανία, κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Η ολοκλήρωση του έργου έχει προγραμματιστεί για το 2029 και αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τις χερσαίες συνδέσεις μεταξύ της Σκανδιναβίας και της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Το τούνελ θα αποτελείται από 89 προκατασκευασμένα στοιχεία από σκυρόδεμα, καθένα μήκους περίπου 217 μέτρων και βάρους περίπου 73.000 τόνων.
Τα στοιχεία θα τοποθετηθούν σε ειδικά διαμορφωμένη τάφρο στον βυθό της θάλασσας και θα συνδεθούν μεταξύ τους, δημιουργώντας μια ενιαία υποθαλάσσια υποδομή για οδική και σιδηροδρομική κυκλοφορία.
Το μέγεθος του έργου αποτυπώνει και τη μεγάλη κλίμακα των εργασιών εκσκαφής, οι οποίες παράγουν σημαντικές ποσότητες υλικών που πρέπει να διαχειριστούν με τρόπο οικονομικά και περιβαλλοντικά αποδοτικό.
Από εργοτάξιο σε νέο οικοσύστημα
Η νέα έκταση των 300.000 τ.μ. δεν θα παραμείνει μια απλή τεχνική εγκατάσταση που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα των έργων. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη σταδιακή μετατροπή της σε παράκτιο φυσικό τοπίο, με τρεις λίμνες και φυτεύσεις που θα μπορούν να αντέξουν τις δύσκολες κλιματικές συνθήκες της περιοχής.
Μάλιστα, στο έδαφος που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία της έκτασης ενσωματώθηκε χώμα από εκσκαφές που πραγματοποιήθηκαν για την κατασκευή εργοστασιακής εγκατάστασης του έργου. Το συγκεκριμένο χώμα περιέχει σπόρους φυτών, οι οποίοι αναμένεται να συμβάλουν στη φυσική ανάπτυξη της νέας περιοχής.
Με τον τρόπο αυτό, οι εκσκαφές ενός μεγάλου έργου υποδομής δεν αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως απόβλητα ή υλικά προς απομάκρυνση, αλλά ως πόρος για τη δημιουργία νέας γης και την αποκατάσταση ενός φυσικού τοπίου.
Η Δανία επενδύει στις τεχνητές νησίδες
Η δημιουργία νέας γης στο Rødbyhavn εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση στη Δανία για αξιοποίηση τεχνητών νησίδων και νέων χερσαίων εκτάσεων ως εργαλείων ανάπτυξης υποδομών και αντιμετώπισης περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Στις ακτές της Κοπεγχάγης βρίσκεται σε εξέλιξη το Lynetteholm, ένα από τα μεγαλύτερα έργα δημιουργίας τεχνητής χερσαίας έκτασης στη χώρα, το οποίο σχεδιάζεται να φιλοξενήσει έως και 35.000 κατοίκους, ενώ παράλληλα έχει συνδεθεί με τον σχεδιασμό προστασίας της πόλης από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Παράλληλα, έχει παρουσιαστεί και το σχέδιο Holmene, που προβλέπει τη δημιουργία εννέα τεχνητών νησίδων στα ανοιχτά της Κοπεγχάγης, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου τεχνολογικού και επιχειρηματικού κόμβου.
Στην περίπτωση του Fehmarnbelt, ωστόσο, η νέα γη ακολουθεί διαφορετική λογική: αντί να προορίζεται για κατοικίες ή επιχειρηματικές δραστηριότητες, μετατρέπεται σε νέο φυσικό χώρο, αξιοποιώντας υλικά που προέκυψαν από ένα έργο υποδομής ευρωπαϊκής κλίμακας.
