Η Περιφέρεια Αττικής διεκδικεί τη λύση του κυκλοφοριακού– Στο τραπέζι μητροπολιτικός φορέας

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, κατά τη διάρκεια του 6ου συνεδρίου του ΤΕΕ Green Deal Greece 2026 «σε δέκα χρόνια από τώρα θα είμαστε όλοι κολλημένοι μέσα στα αυτοκίνητά μας, δεν θα κινείται κανείς», επισημαίνοντας ότι η σημερινή πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων καθιστά αδύνατο τον αποτελεσματικό σχεδιασμό των μετακινήσεων σε μητροπολιτική κλίμακα.

Οι μεγάλες επενδύσεις αλλάζουν τον κυκλοφοριακό χάρτη

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Αττική, η οποία σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Περιφερειάρχης παράγει το 48% του ΑΕΠ της χώρας, βρίσκεται μπροστά σε έναν νέο κύκλο μεγάλων αστικών αναπτύξεων.

Η ανάπλαση του Ελληνικού, η μεταφορά κυβερνητικών υπηρεσιών στις εγκαταστάσεις της ΠΥΡΚΑΛ στον Υμηττό, η δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο και οι νέες επενδύσεις σε κατοικίες, γραφεία και εμπορικές χρήσεις αναμένεται να μεταβάλουν σημαντικά τις καθημερινές ροές μετακίνησης.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Χαρδαλιάς, δεν υπάρχει σήμερα ένας ενιαίος φορέας που να αξιολογεί συνδυαστικά τις επιπτώσεις αυτών των αναπτύξεων και να προγραμματίζει εγκαίρως τις αναγκαίες επεκτάσεις του μετρό, του τραμ, του προαστιακού και των λεωφορειακών δικτύων.

«Ποιος μητροπολιτικά σχεδιάζει την απάντηση στον κυκλοφοριακό φόρτο που θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε σε δέκα χρόνια; Η απάντηση είναι κανείς», σημείωσε.

Αττική Οδός: Πάνω από 100 εκατ. ευρώ το κόστος των καθυστερήσεων

Την επιδείνωση της κατάστασης επιβεβαίωσε ο Εντεταλμένος Σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Πέτρος Σουρέτης, επισημαίνοντας ότι η Αττική Οδός βρίσκεται ήδη σε κατάσταση κορεσμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το ετήσιο οικονομικό κόστος από τις κυκλοφοριακές καθυστερήσεις στον αυτοκινητόδρομο ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.

Ο κ. Σουρέτης διαχώρισε τις αναγκαίες παρεμβάσεις σε άμεσα διαχειριστικά μέτρα, όπως οι χρονικοί περιορισμοί στην κυκλοφορία φορτηγών, και σε κατασκευαστικές παρεμβάσεις που μπορούν να αυξήσουν τη λειτουργική ικανότητα του δικτύου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κόμβο της Μεταμόρφωσης, όπου απαιτούνται παρεμβάσεις, αλλά και στα μεγάλα έργα που παραμένουν σε εκκρεμότητα, όπως η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης και η σύνδεση της Περιφερειακής Υμηττού με το Ελληνικό.

«Έφθασε η εποχή που πρέπει να παρθούν αποφάσεις», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού αποτελεί βασικό εμπόδιο τόσο στην υλοποίηση των έργων όσο και στην εξεύρεση χρηματοδότησης.

Οκτώ εκατομμύρια μετακινήσεις την ημέρα, μόλις δύο εκατομμύρια με ΜΜΜ

Τη μεγάλη εξάρτηση της Αττικής από το ιδιωτικό αυτοκίνητο ανέδειξε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, από τις περίπου 8 εκατομμύρια ημερήσιες μετακινήσεις στο Λεκανοπέδιο, μόλις 2 εκατομμύρια πραγματοποιούνται με μέσα μαζικής μεταφοράς.

Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 25% του συνόλου, αποτυπώνοντας την περιορισμένη συμμετοχή των δημόσιων συγκοινωνιών στο σύστημα μετακινήσεων της πρωτεύουσας. Παράλληλα, ο μέσος χρόνος μετακίνησης με ιδιωτικό αυτοκίνητο διαμορφώνεται στα 25 λεπτά, έναντι 45 λεπτών με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, γεγονός που περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους.

Ο κ. Τσιάνος αναγνώρισε τις προσπάθειες ανανέωσης του στόλου λεωφορείων και συρμών τα τελευταία χρόνια, σημειώνοντας ωστόσο ότι η αντικατάσταση παλαιών οχημάτων δεν συνεπάγεται απαραίτητα αύξηση της συνολικής μεταφορικής ικανότητας.

Η Περιφέρεια ζητά την ευθύνη του μητροπολιτικού συντονισμού

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η πρόταση δημιουργίας ενός ενιαίου μητροπολιτικού μηχανισμού, με αρμοδιότητα τον σχεδιασμό, την ιεράρχηση, τη χρηματοδότηση και την παρακολούθηση των συγκοινωνιακών παρεμβάσεων. Ο Νίκος Χαρδαλιάς δήλωσε ότι η Περιφέρεια Αττικής είναι έτοιμη να αναλάβει τον συντονιστικό ρόλο, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιστούν οι αναγκαίες θεσμικές αρμοδιότητες και οι αντίστοιχοι οικονομικοί πόροι.

Όπως εξήγησε, η σημερινή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ υπουργείων, Περιφέρειας, συγκοινωνιακών οργανισμών και των 66 δήμων της Αττικής οδηγεί συχνά σε αποσπασματικές αποφάσεις.

Η εφαρμογή διαφορετικών Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας από κάθε δήμο, χωρίς ενιαίο συντονισμό, μπορεί να μεταφέρει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση από τη μία περιοχή στην άλλη, αντί να αντιμετωπίζει συνολικά το πρόβλημα. Ενδεικτικό της διοικητικής πολυδιάσπασης είναι, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, ότι η Περιφέρεια μπορεί να έχει την ευθύνη συντήρησης της διαχωριστικής νησίδας ενός δρόμου, αλλά όχι του παρακείμενου πεζοδρομίου.

Στασινός: Τα χρήματα πρέπει να κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη

Την πρόταση του Περιφερειάρχη υποστήριξε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, προτείνοντας τη συγκρότηση μιας μικρής ομάδας έξι έως επτά προσώπων που θα αναλάβει τον αρχικό συντονισμό. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η ολοκλήρωση μεγάλων αναπτύξεων, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Ελληνικό, θα αυξήσει περαιτέρω τις πιέσεις στο συγκοινωνιακό δίκτυο.

«Θα έρθει το Ελληνικό και οι άνθρωποι δεν θα μπορούν να μετακινηθούν», ανέφερε.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον τρόπο κατανομής των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων, υποστηρίζοντας ότι σήμερα τα κονδύλια συχνά κατευθύνονται σε έργα για τα οποία υπάρχουν ώριμες μελέτες και όχι απαραίτητα σε εκείνα που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.

«Η προτεραιότητα πρέπει να γίνεται με βάση την πραγματική ανάγκη», σημείωσε, εκτιμώντας ότι ένας ενιαίος φορέας θα μπορούσε να εξασφαλίσει αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Πέτρος Σουρέτης, υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη ολοκληρωμένου σχεδιασμού θα διευκόλυνε την κινητοποίηση κεφαλαίων για νέα έργα και συντηρήσεις.

Το κόστος συντήρησης περιορίζει τις νέες επενδύσεις

Η Περιφέρεια Αττικής διαχειρίζεται σήμερα ένα εκτεταμένο δίκτυο υποδομών, που περιλαμβάνει 1.623 χιλιόμετρα οδικού δικτύου, 157 γέφυρες, 12.780 φωτεινούς σηματοδότες, 3.592 διαβάσεις πεζών και 610 χιλιόμετρα στηθαίων ασφαλείας.

Σύμφωνα με τον κ. Χαρδαλιά, το 73% του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας κατευθύνεται σε ανελαστικές δαπάνες, κυρίως για τη συντήρηση υφιστάμενων υποδομών.

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Περιφέρεια στην ανάληψη πρόσθετων επενδυτικών πρωτοβουλιών χωρίς νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Ο Περιφερειάρχης προανήγγειλε ότι το επόμενο διάστημα θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένη πρόταση για την αντιμετώπιση των θεσμικών και λειτουργικών αδυναμιών του σημερινού συστήματος.