Φόβοι για νέο “Notre Dame” στο Ανάκτορο του Ουεστμίνστερ

Η καθυστέρηση στην υλοποίηση του εκτεταμένου προγράμματος αποκατάστασης του εμβληματικού κτιρίου στο Λονδίνο έχει πλέον σημαντικές οικονομικές και τεχνικές συνέπειες, σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής Δημοσίων Λογαριασμών (Public Accounts Committee – PAC), η οποία δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα.

Όπως επισημαίνεται, εάν δεν ληφθούν μέτρα, οι εβδομαδιαίες δαπάνες συντήρησης του μνημείου, το οποίο περιλαμβάνεται στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναμένεται να αυξηθούν από 1,5 εκατ. σε 2 εκατ. στερλίνες. Παράλληλα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση για το πρόγραμμα αποκατάστασης, κάθε χρόνος καθυστέρησης προσθέτει περίπου 420 εκατ. στερλίνες στο συνολικό κόστος του έργου.

Προειδοποιήσεις για κίνδυνο πυρκαγιάς τύπου Notre-Dame

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση πυρασφάλειας του κτιρίου. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Δημοσίων Λογαριασμών, Geoffrey Clifton-Brown, προειδοποίησε ότι οι κίνδυνοι είναι πλέον αυξανόμενοι και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια καταστροφή αντίστοιχη με την πυρκαγιά που έπληξε τον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων (Notre-Dame) το 2019.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το 2023 η ίδια επιτροπή είχε χαρακτηρίσει το Ανάκτορο του Ουεστμίνστερ ως κτίριο που βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο πυρκαγιάς.

Ο Clifton-Brown έκανε λόγο για διαχρονική πολιτική απροθυμία να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά το ζήτημα της επισκευής και ανακαίνισης, προειδοποιώντας ότι οι συνέπειες μιας μεγάλης πυρκαγιάς θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές τόσο για την ιστορική κληρονομιά της Βρετανίας όσο και για την ανθρώπινη ασφάλεια.

Όπως σημείωσε, το ενδεχόμενο εκδήλωσης μιας μεγάλης πυρκαγιάς δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο, αλλά πραγματικό και διαρκώς αυξανόμενο κίνδυνο.

Τα τέσσερα σενάρια ανακαίνισης και το κόστος έως 39,2 δισ. στερλίνες

Το 2018 το βρετανικό Κοινοβούλιο είχε ψηφίσει υπέρ της προσωρινής αποχώρησης από το Ανάκτορο του Ουεστμίνστερ, προκειμένου να προχωρήσουν οι εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης. Ωστόσο, το σχέδιο καθυστέρησε εξαιτίας διαφωνιών σχετικά με το κατά πόσο η Βουλή των Κοινοτήτων και η Βουλή των Λόρδων θα πρέπει να εγκαταλείψουν πλήρως το κτίριο κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι οποίες εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν αρκετές δεκαετίες.

Η έκθεση παρουσιάζει τέσσερις εναλλακτικές στρατηγικές που έχουν εξεταστεί από το αρμόδιο Συμβούλιο για την Αποκατάσταση και Ανανέωση του Κοινοβουλίου (R&R Client Board). Η επιλογή της τελικής λύσης θα πρέπει να γίνει από το Κοινοβούλιο έως το 2030.

Το συμβούλιο έχει προκρίνει δύο βασικά σενάρια, με στόχο να επιταχυνθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων:

• Πλήρης αποχώρηση από το κτίριο: Το κόστος εκτιμάται μεταξύ 11,1 και 15,6 δισ. στερλίνων, ενώ η διάρκεια των εργασιών υπολογίζεται σε 19 έως 24 χρόνια.
• Μερική αποχώρηση: Το κόστος κυμαίνεται από 19,5 έως 39,2 δισ. στερλίνες, ενώ το πρόγραμμα θα μπορούσε να διαρκέσει έως και 61 χρόνια.

Η υιοθέτηση οποιουδήποτε από τα δύο σενάρια απαιτεί την έγκριση του Κοινοβουλίου. Ο πρόεδρος της PAC υπογράμμισε ότι όλα τα διαθέσιμα σενάρια συνεπάγονται εξαιρετικά υψηλές δαπάνες και σημαντικά περιθώρια απόκλισης στις εκτιμήσεις. Για τον λόγο αυτό, ζήτησε να εξεταστούν προσεκτικά οι δυνατότητες περιορισμού του κόστους πριν από την τελική ψηφοφορία, λαμβάνοντας υπόψη και τους δημοσιονομικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζει η χώρα.

Εκκρεμότητες στον προϋπολογισμό και τον σχεδιασμό

Πέρα από τις βασικές επιλογές για την αποκατάσταση, η έκθεση εντοπίζει και επιμέρους εργασίες για τις οποίες δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί οι εκτιμήσεις κόστους.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η απενεργοποίηση και απομάκρυνση υφιστάμενων εγκαταστάσεων, η μετεγκατάσταση των τεχνικών και λειτουργικών συστημάτων του κτιρίου, καθώς και η αποκατάσταση της μεσαιωνικής εσωτερικής αυλής του μοναστηριακού συγκροτήματος (cloister court).

Η διακομματική Επιτροπή Δημοσίων Λογαριασμών καλεί τους αρμόδιους γραμματείς τόσο της Βουλής των Κοινοτήτων όσο και της Βουλής των Λόρδων να παρουσιάσουν τις εκκρεμείς εκτιμήσεις δαπανών και ένα αναλυτικό χρονοδιάγραμμα των εργασιών.

Το βασικό ζητούμενο, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, είναι η προστασία του Ανακτόρου του Ουεστμίνστερ ως συμβόλου της βρετανικής δημοκρατίας. Η περαιτέρω καθυστέρηση, προειδοποιεί η επιτροπή, ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για τους φορολογουμένους όσο και για τις επόμενες γενιές.