Αυστραλία: Επενδύει δισ για να ξεκλειδώσει η “πράσινη χαλυβουργία”

Η μελέτη προειδοποιεί παράλληλα ότι η μετάβαση της παγκόσμιας χαλυβουργίας σε ένα μοντέλο χαμηλότερων εκπομπών δημιουργεί μεγάλους κινδύνους για την αυστραλιανή βιομηχανία εξαγωγής σιδηρομεταλλεύματος.

Η έκθεση, με τίτλο «Arc of Ambition», προτείνει τη διαμόρφωση μιας Εθνικής Στρατηγικής για την απανθρακοποίηση του σιδήρου και του χάλυβα, την εισαγωγή ενός μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM), καθώς και την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων στην εγχώρια παραγωγή πράσινου χάλυβα.

Στόχος είναι η Αυστραλία να ενισχύσει τη θέση της στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τον πλούτο της σε πρώτες ύλες και το σημαντικό δυναμικό της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Σε κίνδυνο ο κλάδος σιδηρομεταλλεύματος των $120 δισ.

Σύμφωνα με το CEF, η θέση της Αυστραλίας ως μεγαλύτερου εξαγωγέα σιδηρομεταλλεύματος στον κόσμο βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις, καθώς οι μεγάλες αγορές της Βορειοανατολικής Ασίας προχωρούν στην απανθρακοποίηση της παραγωγής χάλυβα.

Η έκθεση επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος του σιδηρομεταλλεύματος που εξορύσσεται στην περιοχή Pilbara της Δυτικής Αυστραλίας χαρακτηρίζεται από υψηλότερες προσμίξεις και χαμηλότερη περιεκτικότητα, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την ανταγωνιστικότητά του σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου οι χαλυβουργίες στρέφονται σε παραγωγικές διαδικασίες με χαμηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα.

Το CEF προειδοποιεί ότι η μετάβαση αυτή θα μπορούσε να εκθέσει σε κίνδυνο τον αυστραλιανό κλάδο εξαγωγών σιδηρομεταλλεύματος, αξίας περίπου 120 δισ. δολαρίων ετησίως. Παράλληλα, όμως, εκτιμά ότι η ίδια εξέλιξη δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για την αναβίωση και διεύρυνση της εγχώριας μεταποίησης μέσω της ανάπτυξης μονάδων παραγωγής χάλυβα με ηλεκτρικούς κλιβάνους τόξου (Electric Arc Furnaces – EAF).

Η ευκαιρία των ηλεκτρικών κλιβάνων

Οι EAF χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, για την παραγωγή χάλυβα και μπορούν να επιτύχουν σημαντικά χαμηλότερες εκπομπές σε σύγκριση με τις παραδοσιακές υψικαμίνους που βασίζονται στον άνθρακα.

Η έκθεση εντοπίζει ως πρώιμες ευκαιρίες ανάπτυξης μονάδων EAF τις περιοχές Collie στη Δυτική Αυστραλία, Whyalla στη Νότια Αυστραλία και την ευρύτερη περιοχή του Brisbane στο Queensland.

Η ανάπτυξη ενός εγχώριου κλάδου παραγωγής χάλυβα χαμηλών εκπομπών θα μπορούσε, σύμφωνα με το CEF, να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας σε περιφερειακές περιοχές και να ανοίξει τον δρόμο για μελλοντική ζήτηση πράσινου σιδήρου.

Ο Matt Pollard, επικεφαλής έρευνας του CEF και βασικός συντάκτης της έκθεσης, υπογράμμισε ότι η μετάβαση σε μια βιομηχανία χάλυβα που βασίζεται στους EAF θα μπορούσε να συμβάλει στην ανασυγκρότηση της μεταποιητικής βάσης της Αυστραλίας.

Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη του κλάδου θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να αποκτήσει μεγαλύτερη τεχνογνωσία στον συντονισμό επενδύσεων, στην ανάπτυξη κοινών υποδομών, στην υποστήριξη κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού και στην κατάρτιση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.

Κρίσιμος ο ρόλος της κρατικής πολιτικής

Το CEF υποστηρίζει ότι η κυβερνητική πολιτική θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εμπορική βιωσιμότητα των έργων παραγωγής χάλυβα χαμηλών εκπομπών.

Στις προτάσεις της έκθεσης περιλαμβάνεται η αναμόρφωση της βιομηχανικής πολιτικής, με τη θέσπιση μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα για ενεργοβόρους κλάδους που εκτίθενται στον διεθνή ανταγωνισμό, όπως η χαλυβουργία. Παράλληλα, προτείνεται η σταδιακή κατάργηση των εξαιρέσεων που προβλέπονται στο πλαίσιο του Safeguard Mechanism.

Ο Tim Buckley, διευθυντής του CEF και συντάκτης της έκθεσης, τόνισε ότι η Αυστραλία θα πρέπει να περάσει από τη θεωρητική υποστήριξη της βιομηχανικής πολιτικής σε συγκεκριμένες επενδύσεις σε βιομηχανίες χαμηλών εκπομπών, οι οποίες θα δημιουργήσουν περιφερειακές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας και θα ενισχύσουν το εμπορικό προφίλ της χώρας.

Σύμφωνα με το CEF, η παραγωγή χάλυβα μέσω EAF με χρήση ανανεώσιμης ενέργειας, ανακυκλωμένου χάλυβα και σιδήρου άμεσης αναγωγής (Direct Reduced Iron – DRI) αποδεικνύει ότι η παραγωγή χάλυβα με χαμηλότερες εκπομπές είναι τεχνικά εφικτή. Ωστόσο, απαιτείται πρόσθετη δημόσια στήριξη ώστε να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση των απαραίτητων επενδύσεων σε νέες εγκαταστάσεις.

Σύνδεση πρώτων υλών, ΑΠΕ και νέας βιομηχανικής βάσης

Η Liz Thurbon, καθηγήτρια στο UNSW και διευθύντρια του Green Energy Statecraft Project, σημείωσε ότι η δημιουργία νέων βιομηχανικών κλάδων απαιτεί συντονισμένη δράση σε επίπεδο υποδομών, χρηματοδότησης, δημοσίων προμηθειών, ρυθμιστικού πλαισίου και ανάπτυξης δεξιοτήτων.

Η έκθεση του CEF συνδέει, ουσιαστικά, τα σημαντικά αποθέματα πρώτων υλών της Αυστραλίας με το πλούσιο δυναμικό της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προτείνοντας έναν δρόμο για την ανανέωση της βιομηχανικής της βάσης.

Η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η χαλυβουργία αντιπροσώπευε το 9,4% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα το 2024, σύμφωνα με το CEF. Η απανθρακοποίηση του κλάδου αποτελεί, συνεπώς, μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για τη μείωση των παγκόσμιων εκπομπών εκτός του τομέα ηλεκτροπαραγωγής.

Για την Αυστραλία, η μετάβαση μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα απειλή και ευκαιρία: από τη μία πλευρά, η στροφή των διεθνών χαλυβουργιών σε καθαρότερες τεχνολογίες δημιουργεί αβεβαιότητα για το παραδοσιακό μοντέλο εξαγωγών σιδηρομεταλλεύματος· από την άλλη, η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ανάπτυξη παραγωγής πράσινου χάλυβα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε έναν νέο κύκλο βιομηχανικών επενδύσεων, ενισχύοντας την εγχώρια μεταποίηση και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.