Έρχεται το Big Data των ακινήτων

Σύμφωνα με το άρθρο 354, η νέα ψηφιακή βάση θα συγκεντρώνει πληροφορίες για μεταβιβάσεις, μισθώσεις και αξίες ακινήτων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος παρακολούθησης της αγοράς.

Η ρύθμιση επιδιώκει να περιορίσει τον κατακερματισμό των διαθέσιμων στοιχείων, επιτρέποντας στο Δημόσιο να παρακολουθεί τις μεταβολές των τιμών ανά περιοχή και κατηγορία ακινήτου.

Η Τράπεζα Αξιών Ακινήτων θα τηρείται στο Αυτοτελές Τμήμα Εκτιμήσεων και Προσδιορισμού Αξιών Ακινήτων του υπουργείου και θα λειτουργεί μέσω του πληροφοριακού συστήματος «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων» (ΨΥΔΗΠΕΕΚ).

Στοιχεία και από μεσίτες, τράπεζες και εκτιμητές

Η βασική αλλαγή αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης πληροφοριών που διαθέτει ο ιδιωτικός τομέας. Πέρα από τα δεδομένα των δημόσιων μητρώων, η βάση θα μπορεί να τροφοδοτείται με στοιχεία από μεσιτικά δίκτυα, τράπεζες, εκτιμητικούς φορείς και άλλους οργανισμούς που διαθέτουν πληροφορίες για την αγορά ακινήτων.

Για τη διαβίβαση των στοιχείων προβλέπεται η σύναψη μνημονίων συνεργασίας, στα οποία θα προσδιορίζονται οι πηγές, το είδος των δεδομένων και οι τεχνικές διαδικασίες ανταλλαγής πληροφοριών. Η συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου οι δημοσιευμένες ζητούμενες τιμές συχνά διαφέρουν από τις τιμές που τελικά συμφωνούνται στις συναλλαγές.

Η διάταξη προβλέπει συλλογή δεδομένων χωρίς αναφορά σε προσωπικά στοιχεία φυσικών ή νομικών προσώπων, με εφαρμογή του ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου προστασίας προσωπικών δεδομένων. Οι ειδικότεροι όροι λειτουργίας, ο χρόνος διατήρησης των πληροφοριών και τα μέτρα ασφαλείας θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση.

Η σύνδεση με τις αντικειμενικές αξίες

Η δημιουργία της Τράπεζας Αξιών Ακινήτων αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας μετάβασης σε ένα σύστημα προσδιορισμού των φορολογητέων αξιών που θα αξιοποιεί συστηματικά δεδομένα της αγοράς. Τα στοιχεία της βάσης προορίζονται να υποστηρίξουν το Ολοκληρωμένο Γεωπληροφοριακό Σύστημα Μαζικής Εκτίμησης Αξίας Ακινήτων, γνωστό ως CAMA.

Το σύστημα αυτό μπορεί να χρησιμοποιεί πληροφορίες για τις συναλλαγές, τη θέση και τα χαρακτηριστικά των ακινήτων, προκειμένου να υποστηρίζει μαζικές εκτιμήσεις αξιών. Η ενεργοποίηση της Τράπεζας Αξιών, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτόματη μεταβολή των αντικειμενικών αξιών.

Η τελευταία γενική αναπροσαρμογή των τιμών ζώνης πραγματοποιήθηκε το 2021 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2022. Έκτοτε, οι εμπορικές τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά σε πολλές περιοχές, διευρύνοντας την απόσταση μεταξύ των τιμών που χρησιμοποιούνται για φορολογικούς σκοπούς και εκείνων που διαμορφώνονται στην αγορά.

Η επόμενη γενική αναπροσαρμογή τοποθετείται, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό που έχει δημοσιοποιηθεί, στο 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθεί η σχετική απόφαση.