Μέσω Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου €5,3 δισ. σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Με συνολικό προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2032, το νέο σχήμα έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας παραμένει υπό πίεση και η χώρα βρίσκεται έξι μήνες πριν από την ολοκλήρωση του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ήδη καταθέσει στη Βουλή το σχετικό νομοσχέδιο για τη σύσταση της Συντονιστικής Αρχής και της Ειδικής Επιτροπής Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, οι οποίες θα αναλάβουν τη διαχείριση των πόρων έως το 2032. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά έχει αποστείλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκληρωμένη πρόταση με 25 παρεμβάσεις, οι περισσότερες από τις οποίες προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή εντός του 2026.

Πίεση από το ETS2 και ενεργειακή φτώχεια

Η επιτάχυνση του σχεδιασμού συνδέεται άμεσα με την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων ETS2 από το 2027, εξέλιξη που αναμένεται να αυξήσει περαιτέρω το κόστος για πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο και καύσιμα μεταφορών. Για μια οικονομία όπως η ελληνική, όπου η ενεργειακή φτώχεια παραμένει σε υψηλά επίπεδα και μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος είναι παλαιό και ενεργοβόρο, το ΚΚΤ φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός αντιστάθμισης των νέων επιβαρύνσεων.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το Ταμείο στοχεύει να στηρίξει περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις, με έμφαση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, τις αγροτικές περιοχές και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Οι βασικές παρεμβάσεις για τα νοικοκυριά

Η μεγαλύτερη δράση αφορά ένα νέο πρόγραμμα τύπου «Εξοικονομώ», συνολικού ύψους 1,2 δισ. ευρώ, που θα καλύψει 62.000 κατοικίες. Η επιδότηση θα φτάνει έως και το 80%, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, με αποτέλεσμα παρεμβάσεις προϋπολογισμού 24.800 ευρώ να κοστίζουν τελικά στον ιδιοκτήτη περίπου 5.000 ευρώ. Σημαντικό κονδύλι, ύψους 930 εκατ. ευρώ, κατευθύνεται στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, με επιδότηση για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, περιορίζοντας την ιδία συμμετοχή στα περίπου 2.000 ευρώ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing», ύψους 174 εκατ. ευρώ, που θα επιδοτήσει 12.500 νοικοκυριά με έως 13.000 ευρώ για τετραετή μίσθωση ηλεκτρικού ΙΧ, με μηνιαίο μίσθωμα έως 145 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται ειδικό πακέτο 51 εκατ. ευρώ για ΑμεΑ, με επιδότηση που μπορεί να φτάσει το 100% για ηλεκτρικά αμαξίδια, scooters και handbikes.

Νέα κοινωνική στέγαση και ενίσχυση θέρμανσης

Στο στεγαστικό πεδίο, το ΚΚΤ χρηματοδοτεί την ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων ενεργειακής κλάσης Α+ σε τέσσερις μεγάλες αστικές περιοχές, με συνολικό κόστος 435 εκατ. ευρώ. Τα ακίνητα αυτά αναμένεται να στεγάσουν περίπου 7.000 πολίτες με χαμηλό μίσθωμα, υπό την εποπτεία της νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης. Από το 2027 και εφεξής, προβλέπεται ετήσια ενίσχυση 340 εκατ. ευρώ για το επίδομα θέρμανσης, με πρόσθετη στήριξη έως 100 ευρώ για περίπου 780.000 δικαιούχους, ως άμεσο αντιστάθμισμα στην επιβάρυνση του ETS2. Επιπλέον, 40 εκατ. ευρώ θα καλύψουν την έκδοση 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), στοιχείο που αποκτά κρίσιμη σημασία για την αγορά ακινήτων ενόψει των νέων ευρωπαϊκών κανονισμών.

Στήριξη επενδύσεων για μικρές επιχειρήσεις

Για τον επιχειρηματικό τομέα, προβλέπεται κονδύλι 394 εκατ. ευρώ για πρόγραμμα «Εξοικονομώ Επιχειρήσεων», που αφορά 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, άλλα 289 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ηλεκτροκίνηση επαγγελματικών οχημάτων, με επιδότηση 40% για ΙΧ και vans και 30% για φορτηγά. Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για τον κλάδο των ταξί, όπου η επιδότηση φτάνει έως 20.000 ευρώ για ηλεκτρικό όχημα και έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα ΑμεΑ.

Το μεγάλο στοίχημα: πρόσβαση και απορρόφηση

Κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας θα είναι η ταχύτητα ενεργοποίησης των προγραμμάτων και η πραγματική πρόσβαση των δικαιούχων. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, με «Κάρτα Ευάλωτου» και one-stop shop υπηρεσίες σε κάθε Περιφέρεια. Η αποτελεσματική απορρόφηση των πόρων θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς το ΚΚΤ καλείται να καλύψει το κενό που αφήνει το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης και ταυτόχρονα να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις της νέας ενεργειακής εποχής.